Migracje i azyl | Razem dla Europy

Dlaczego integracja przez współistnienie kultur działa, a wymuszona asymilacja się nie sprawdza

Sat, 18 Jul 2026 09:00:00 +0200

Żądanie, by migrant wyparł się języka, religii i pochodzenia, rzadko owocuje lojalnością — częściej spycha człowieka na margines społeczeństwa, a stamtąd blisko już do podziałów, które ta polityka miała rzekomo zażegnać. Dla Razem dobrze prowadzona strategia integracyjna opiera się na współistnieniu różnych kultur, a nie na wymuszaniu porzucenia własnych korzeni. Chodzi o to, by uczyć języka i kultury polskiej, a zarazem nie wymazywać przymusowo tożsamości, z którą ludzie przyjeżdżają. To rozróżnienie ma praktyczne konsekwencje, bo od niego zależy, czy powtórzymy błędy Europy Zachodniej, czy je ominiemy.

Ilu migrantów Polska już dziś integruje?

Liczby pokazują, że mówimy o realnej, dużej grupie już obecnej w Polsce. Na koniec kwietnia 2024 roku Polska miała prawie 954 tys. beneficjentów ochrony czasowej z Ukrainy — drugą największą liczbę w całej Unii Europejskiej, po Niemczech (Eurostat). Do tego dochodzi ponad milion cudzoziemców pracujących legalnie i płacących składki. Integracja tych ludzi dzieje się już teraz, na każdym poziomie kontaktu z państwem — w urzędzie, w szkole i na rynku pracy — więc administracja mierzy się z nią na co dzień, długo zanim stanie się tematem przyszłych scenariuszy.

Co mówią dane o integracji?

Wbrew obiegowym lękom, integracja w Polsce i Europie Środkowej wcale nie wypada źle na tle kontynentu. Według wspólnego raportu OECD i Komisji Europejskiej „Settling In 2023” w krajach UE 62% imigrantów deklaruje co najmniej zaawansowaną znajomość języka kraju przyjmującego, a odsetek ten należy do najwyższych właśnie w Europie Środkowej (OECD/KE, „Indicators of Immigrant Integration 2023”).

Kluczowy jest jednak inny wynik: znajomość języka rośnie z czasem pobytu i z dostępem do nauki. Osoby osiedlone deklarują zaawansowaną znajomość języka niemal dwukrotnie częściej niż niedawno przybyłe (70% wobec 40% w UE), a udział w kursach językowych podnosi szansę na dobrą znajomość języka u tych, którzy przyjechali ze słabszym startem (OECD/KE, „Settling In 2023”). Znaczy to, że integracja rośnie z czasem i wsparciem, nie pod przymusem: państwo, które inwestuje w kursy języka i sprawną obsługę urzędową, dostaje wymierny efekt.

Dlaczego asymilacja produkuje podziały?

W stanowisku z 21 października 2024 roku Razem zarzuca rządowej strategii, że „myli politykę integracyjną z asymilacyjną” — straszy sytuacją na zachodzie Europy, a jednocześnie „powiela błędy, które do niej doprowadziły”. Mechanizm jest znany z badań nad europejskimi przedmieściami: przymusowa asymilacja, zamiast tworzyć „harmonijne społeczeństwo”, umacnia podziały i odcina mniejszości od reszty, tworząc — jak ujmuje to partia — „podatny grunt dla ekstremistów religijnych”.

Stąd sprzeciw Razem wobec dwóch rozwiązań rządowej strategii. Pierwsze to program przeciwdziałania radykalizacji religijnej skierowany „wyłącznie na cudzoziemcach”, który partia ocenia jako „nieuczciwe faworyzowanie jednej grupy religijnej”. Drugie to profil Centrów Integracji Cudzoziemców nastawionych głównie na obywateli Ukrainy i Białorusi, co — jak ostrzega Razem — „niesie ryzyko wykluczenia innych narodowości obecnych w Polsce”. Integracja, żeby działała, musi obejmować wszystkich, zamiast wybierać, kogo się integruje. Praktyczną stronę wchodzenia migrantów na rynek pracy opisujemy w tekście o rynku pracy cudzoziemców.

Co proponuje Razem

Zapewnimy sprawne mechanizmy integracji obcokrajowców. Zwiększymy liczbę tłumaczy w urzędach ds. cudzoziemców oraz możliwość nauki języka i kultury polskiej.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 9, partiarazem.pl

Integracja przez współistnienie kultur — nauka języka i kultury polskiej z miejscem na złożone tożsamości, bez wymuszania porzucenia korzeni.
Sprawne mechanizmy integracji — więcej tłumaczy w urzędach ds. cudzoziemców i realny dostęp do kursów językowych, bo to one dają mierzalny efekt.
Programy dla wszystkich, nie dla wybranych narodowości — bez wykluczania grup spoza Ukrainy i Białorusi.
Koniec mylenia integracji z asymilacją — przymusowa asymilacja umacnia podziały i wypycha mniejszości na margines, zamiast budować zapowiadaną spójność.

Pozostałe wątki polityki migracyjnej zbieramy w dziale Migracje i azyl.

Źródła i dalsza lektura

Koniec handlu wjazdem do Schengen: Razem chce uregulować rynek pracy cudzoziemców

Fri, 17 Jul 2026 09:00:00 +0200

Ponad milion cudzoziemców pracuje dziś w Polsce legalnie i płaci składki. Wokół tego rynku wyrósł jednak przemysł pośredników, którzy z wystawiania wiz zrobili sobie model biznesowy, a z pracownika — towar. Razem chce ten rynek uregulować: wyeliminować nieuczciwe agencje, ukrócić korupcję przy wydawaniu wiz i objąć równą, twardo egzekwowaną ochroną prawa pracy każdego pracownika w Polsce, bez względu na obywatelstwo. Celem tej polityki są nie migranci, lecz mechanizm wyzysku, na którym tracą i cudzoziemcy, i polscy pracownicy, i uczciwi pracodawcy.

Ilu cudzoziemców naprawdę pracuje w Polsce?

Na koniec 2024 roku do ubezpieczeń społecznych w ZUS zgłoszonych było 1,193 mln cudzoziemców, o 65 tys. więcej niż rok wcześniej; największą grupę stanowili obywatele Ukrainy — 787,5 tys. (ZUS za: prawo.pl). Dla porównania kilkanaście lat wcześniej ubezpieczonych cudzoziemców było w ZUS wielokrotnie mniej. Legalna, oskładkowana praca cudzoziemców jest więc dziś jednym z realnych filarów polskiego rynku pracy i wpływów do finansów publicznych.

Źródłem patologii nie jest sama migracja zarobkowa, tylko rozdźwięk między liczbą wydanych wiz „pracowniczych” a rzeczywistym podjęciem zatrudnienia — to w tej luce rozwija się handel wjazdem. Jak zauważa Razem w stanowisku z 21 października 2024 roku, „Polska w żaden sposób nie kontroluje, na ile osoby, które otrzymały wizy pracownicze, faktycznie podejmują zatrudnienie”, a statystyki ZUS i Straży Granicznej „sugerują, że mamy do czynienia z nadużyciem systemu na ogromną skalę polegającym na komercyjnej sprzedaży wjazdu do strefy Schengen pod fałszywym pretekstem podjęcia pracy w Polsce”.

Co pokazała afera wizowa?

Skalę patologii obnażyła kontrola Najwyższej Izby Kontroli. NIK negatywnie oceniła nadzór ministra spraw zagranicznych nad działalnością konsularną i stwierdziła 46 nieprawidłowości. W raporcie mowa o nieprawidłowościach przy wydawaniu zezwoleń na pobyt dla ponad 366 tys. obywateli państw muzułmańskich i afrykańskich, a spośród ponad 100 tys. wiz studenckich z lat 2020–2023 w blisko 17 tys. przypadków nie dało się zweryfikować poprawności ich wydania (NIK). Kontrola opisała też „nietransparentny i korupcjogenny mechanizm” wpływania na przyśpieszanie rozpatrywania wniosków wizowych oraz chronione przez resort firmy-pośredników.

Kontrola NIK pokazuje w liczbach dokładnie to, o czym pisze Razem: przeciążony i podatny na korupcję system wizowy „odbija się negatywnie na uczciwych pracodawców oraz stwarza przestrzeń do rozwoju korupcji”. Ofiarą są nie tylko finanse państwa, ale i sami pracownicy, którzy płacą pośrednikom za wjazd, a potem trafiają w tryby wyzysku.

Dlaczego to przede wszystkim sprawa prawa pracy

Razem odróżnia dwie rzeczy, które debata publiczna zwykle myli: uszczelnienie wydawania wiz i ochronę pracowników już obecnych na rynku. Ściganie oszustów wizowych partia chce oprzeć na wymiarze sprawiedliwości — „silniejsze wykorzystanie wymiaru sprawiedliwości do ścigania oszustów wizowych” — a nie na przerzucaniu obowiązku kontroli statusu pobytu na niedofinansowane uczelnie czy pracodawców.

Druga strona to egzekwowanie prawa pracy. Nieuczciwe agencje i platformy wypychają cudzoziemców na umowy śmieciowe, co ciągnie w dół warunki wszystkich. Dlatego, jak podkreśla partia, „stanowcze i uniwersalne egzekwowanie prawa pracy jest najlepszą ochroną nie tylko zagranicznych, ale i polskich pracowników”. Warunkiem jest silna Państwowa Inspekcja Pracy — a ta pozostaje niedofinansowana i pozbawiona mocniejszych uprawnień. Jak fikcyjne zatrudnienie i przymusowe B2B psują cały rynek, opisuje siostrzany serwis Razem dla gospodarki. O równym traktowaniu pracujących z Ukrainy piszemy z kolei w tekście o integracji pracowników z Ukrainy.

Co proponuje Razem

Uregulujemy rynek pracy obcokrajowców i skończymy z nieuczciwymi agencjami pracy i korupcją przy wydawaniu wiz. Wszyscy pracownicy w Polsce, niezależnie od narodowości, muszą być tak samo chronieni prawem pracy.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 8, partiarazem.pl

Koniec nieuczciwych pośredników i „komercyjnej sprzedaży wjazdu do strefy Schengen” pod pretekstem pracy.
Ściganie oszustw wizowych przez wymiar sprawiedliwości, a nie przerzucanie kontroli statusu pobytu na uczelnie.
Równa ochrona prawa pracy niezależnie od narodowości — bo wyzysk cudzoziemców obniża standardy dla wszystkich.
Silna, dofinansowana PIP z realnymi uprawnieniami do walki z nieuczciwymi pracodawcami.

Sąsiednie tematy — wizy, agencje pracy, integracja — leżą w dziale Migracje i azyl.

Źródła i dalsza lektura

Pakt migracyjny UE i pytanie o solidarność: murami kryzysu się nie rozwiąże

Thu, 16 Jul 2026 09:00:00 +0200

Unia Europejska wchodzi w nowy etap wspólnej polityki azylowej: przyjęty w maju 2024 roku Pakt o migracji i azylu zacznie obowiązywać w czerwcu 2026 roku. Razem nie formułuje oceny konkretnych rozwiązań paktu — nie ma w tej sprawie osobnego stanowiska programowego. Ma za to zasadę, którą powtarza od dekady: kryzysu związanego z napływem uchodźców nie rozwiąże budowanie murów ani działania policyjne, a jedynie przemyślana polityka międzynarodowa, uczciwa współpraca gospodarcza z Globalnym Południem i solidarność między państwami. Tym kryterium warto mierzyć każdą unijną reformę.

Partia Razem nie ma odrębnego, publicznego stanowiska oceniającego przepisy Paktu o migracji i azylu z 2024 roku. Poniższy tekst przedstawia ogólne zasady polityki migracyjnej i europejskiej Razem (stanowiska z 2015 i 2016 roku oraz program 2025), a sam pakt opisuje jako fakt zewnętrzny — nie przypisujemy partii oceny jego konkretnych regulacji.

Czym jest Pakt o migracji i azylu?

Pakt to zestaw dziesięciu aktów prawnych, które ujednolicają unijne procedury azylowe, zarządzanie granicami zewnętrznymi i podział obowiązków między państwami członkowskimi. Przepisy uchwalono w maju 2024 roku, a stosowane będą od czerwca 2026 roku (Rada UE — kalendarium paktu). Jednym z filarów jest „obowiązkowa solidarność”: państwa mają współdzielić koszty i wysiłek przyjmowania migrantów przez relokację albo wkład finansowy. Polska została na mocy odrębnych ustaleń zwolniona z mechanizmu relokacji i wkładów finansowych do końca 2026 roku (PISM).

Same liczby są przy tym znacznie spokojniejsze od tonu debaty politycznej. W 2024 roku w państwach UE złożono 912 tys. wniosków azylowych po raz pierwszy, o 13% mniej niż w 2023 roku (1 049 500) — to pierwszy spadek od 2020 roku (Eurostat). Ćwierć wszystkich wniosków przyjęły Niemcy. Skala „naporu” na Europę jako całość maleje, choć rozkłada się nierówno między krajami.

Dlaczego mury nie rozwiązują kryzysu?

Odpowiedź Razem jest starsza niż obecny pakt. W stanowisku ws. uchodźców z 2015 roku partia pisała, że „kryzysu związanego z napływem uchodźców do Europy nie rozwiąże budowanie murów na granicach czy działania policyjne wymierzone w przemytników ludzi”, a „pozytywne efekty może przynieść jedynie bardziej przemyślana polityka międzynarodowa, uczciwa współpraca gospodarcza z globalnym Południem, pomoc humanitarna dla krajów ogarniętych konfliktami”. To rozpoznanie źródeł: ludzie ruszają w drogę, bo w domu jest wojna, katastrofa klimatyczna albo bieda podtrzymywana przez nierówny handel — a na żadną z tych przyczyn zapora graniczna nie odpowiada, bo działa dopiero na skutek, i to już na terytorium UE.

Widać to jeszcze wyraźniej w skali globalnej. Według UNHCR liczba osób przymusowo wysiedlonych na świecie przekroczyła 120 milionów (UNHCR — Global Trends). Zdecydowana większość z nich nigdy nie dociera do Europy — pozostają w krajach sąsiednich Globalnego Południa. Polityka skupiona wyłącznie na uszczelnianiu granic UE mierzy się więc z niewielkim wycinkiem zjawiska, a ignoruje jego przyczyny.

Solidarność europejska jako wzajemne zobowiązanie

Drugi filar myślenia Razem to solidarność europejska. W stanowisku o polityce zagranicznej z 2016 roku partia opowiedziała się za pogłębieniem integracji UE, wskazując zarazem na „deficyt demokratycznej legitymacji” instytucji unijnych, skłonnych „słuchać lobbystów wielkiego kapitału” bardziej niż obywateli. Solidarność jest tam ujęta wzajemnie: „jedynie wtedy będziemy mogli również liczyć na solidarność naszych partnerów”. Państwo, które oczekuje wsparcia w innych sprawach — obronności, funduszach, energetyce — nie może traktować wspólnej odpowiedzialności za uchodźców jako czegoś, od czego zawsze się wypisuje.

Program z 2025 roku domyka tę linię, zapowiadając „odpowiedzialną politykę migracyjną i azylową — bez propagandy strachu, za to z rzetelną kontrolą państwa i poszanowaniem praw człowieka”. Rzetelna kontrola i prawa człowieka są tu wymienione jednym tchem, jako dwie strony tej samej polityki, a nie konkurenci.

Co proponuje Razem

Razem to także odpowiedzialna polityka migracyjna i azylowa — bez propagandy strachu, za to z rzetelną kontrolą państwa i poszanowaniem praw człowieka.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, wstęp, partiarazem.pl

Przyczyny zamiast murów — przemyślana polityka międzynarodowa i uczciwa współpraca gospodarcza z Globalnym Południem zamiast wiary w to, że zapora rozwiąże kryzys.
Wzajemna solidarność w UE — Polska korzysta z solidarności partnerów, więc nie powinna z zasady uchylać się od wspólnej odpowiedzialności.
Pogłębiona, ale demokratyczna Europa — więcej wspólnej polityki, mniej wpływu korporacyjnych lobbystów na jej kształt.
Rzetelna kontrola z poszanowaniem praw człowieka — bez propagandy strachu i bez łamania prawa.

Cały wątek azylowy prowadzimy w dziale Migracje i azyl.

Źródła i dalsza lektura

Zawieszanie prawa do azylu łamie konstytucję — i stawia Polskę w szeregu z Węgrami Orbána

Wed, 15 Jul 2026 09:00:00 +0200

Prawo do ubiegania się o azyl nie jest przywilejem, który rząd może wyłączyć rozporządzeniem, gdy uzna to za politycznie wygodne. Gwarantuje je Konstytucja RP i wiążące Polskę umowy międzynarodowe. Dlatego Razem ocenia zawieszanie tego prawa jako złamanie porządku prawnego, które podważa międzynarodową pozycję Polski i grozi sankcjami ze strony Unii — a więc ustawia nas, jak ujęło to stanowisko partii, „w jednym szeregu z orbanowskimi Węgrami”.

Co gwarantuje konstytucja i prawo międzynarodowe?

Art. 56 Konstytucji RP stanowi, że cudzoziemcy mogą korzystać z prawa azylu na zasadach określonych w ustawie, a osobom poszukującym ochrony przed prześladowaniem przysługuje status uchodźcy zgodnie z wiążącymi Polskę umowami międzynarodowymi (Konstytucja RP, Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483, art. 56; omówienie: RPO).

Podstawą tych zobowiązań jest Konwencja genewska z 1951 roku i jej zasada non-refoulement (art. 33): państwo nie może odesłać uchodźcy tam, gdzie grozi mu prześladowanie (tekst konwencji, UNHCR). Dokłada się do tego prawo unijne — Karta Praw Podstawowych UE gwarantuje w art. 18 prawo do azylu, a w art. 19 zakazuje wydaleń zbiorowych i odsyłania osób tam, gdzie grozi im tortura lub nieludzkie traktowanie (Karta Praw Podstawowych UE, EUR-Lex). Prawo do złożenia wniosku jest tu punktem wyjścia — dopóki człowiek nie może wystąpić o ochronę, pozostałe gwarancje, od zasady non-refoulement po zakaz wydaleń zbiorowych, nie mają jak zadziałać.

Co zmieniła ustawa z 2025 roku?

21 lutego 2025 roku Sejm uchwalił nowelizację ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, podpisaną przez prezydenta i opublikowaną jako Dz.U. 2025 poz. 389. Pozwala ona rządowi czasowo zawiesić przyjmowanie wniosków o ochronę międzynarodową na odcinku granicy, na okres do 60 dni, z możliwością przedłużenia. Rozporządzenie wykonawcze wprowadziło takie zawieszenie na granicy z Białorusią i było następnie prolongowane.

Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek wskazywał, że przepisy mogą być niezgodne z art. 56 Konstytucji, bo prawo do ubiegania się o ochronę jest gwarancją konstytucyjną, a nie uprawnieniem, które da się wyłączyć aktem podustawowym (prawo.pl). Ten sam zarzut podnosiły organizacje praw człowieka i część konstytucjonalistów. Mechanizm zawracania ludzi bez rozpatrzenia wniosku opisujemy od strony granicy w tekście o pushbackach na granicy polsko-białoruskiej.

Dlaczego porównanie z Węgrami nie jest przesadą

Węgry Viktora Orbána są w Unii podręcznikowym przykładem państwa karanego za demontaż prawa azylowego. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekał przeciwko węgierskiemu systemowi, a w 2024 roku nałożył na Budapeszt karę finansową w wysokości 200 mln euro za nierespektowanie unijnych zasad azylowych (wyrok TSUE w sprawie C-123/22 z 13 czerwca 2024 r., relacja prawo.pl). Kierunek, w którym prawo do azylu przestaje obowiązywać na mocy decyzji rządu, prowadzi więc dokładnie tam, gdzie kończą się unijne sankcje i reputacyjne koszty. Razem ostrzega, że Polska nie powinna kopiować tej ścieżki — zwłaszcza że była budowana wokół obietnicy powrotu do praworządności.

Stanowisko partii z 21 października 2024 roku nie zostawia niedomówień: ograniczanie prawa do azylu „stanowi naruszenie zarówno polskiej konstytucji, jak i międzynarodowych zobowiązań Polski”, „podważa międzynarodowy wizerunek Polski” i „może skutkować sankcjami ze strony Unii Europejskiej, co ustawiłoby nas w jednym szeregu z orbanowskimi Węgrami”.

Co proponuje Razem

Przywrócimy prawo do ubiegania się o azyl. Skończymy z pushbackami oraz zapewnimy bezpieczne, godne traktowanie na granicach i jasne zasady postępowania w przypadku odmowy wstępu na teren Polski.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 7, partiarazem.pl

Przywrócenie prawa do złożenia wniosku o ochronę jako gwarancji konstytucyjnej, której nie wyłącza się rozporządzeniem.
Zgodność z konwencją genewską i Kartą Praw Podstawowych — w tym z zasadą non-refoulement.
Jasne, praworządne zasady postępowania przy odmowie wstępu, zamiast prawnej szarej strefy na granicy.
Rezygnacja z drogi orbanowskiej — bo koszt to sankcje UE i utrata wiarygodności Polski.

Reszta polityki azylowej: dział Migracje i azyl.

Źródła i dalsza lektura

Granica polsko-białoruska: dlaczego Razem od 2021 roku mówi „nie” pushbackom

Tue, 14 Jul 2026 09:00:00 +0200

Reżim Aleksandra Łukaszenki od 2021 roku sztucznie ściąga ludzi pod polską granicę i wypycha ich w las, żeby destabilizować Unię Europejską. To realne narzędzie wojny hybrydowej i Razem tego nie podważa — spór dotyczy odpowiedzi polskiego państwa: pushbacków, drutu żyletkowego i bezkarności za strzelanie do ludzi. Pogardy Mińska dla ludzkiego życia nie da się odbić tym samym, czym Łukaszenka gra — pushbacki nie osłabiają jego kalkulacji, bo cierpienie na granicy jest właśnie tym, na co liczy. Skuteczne okazuje się co innego: praworządne państwo, które potrafi rozpatrzyć wniosek azylowy, zamiast wywozić człowieka za linię graniczną.

Co się właściwie dzieje na granicy?

Od jesieni 2021 roku na odcinku z Białorusią obowiązuje praktyka zawracania (pushbacków): funkcjonariusze odprowadzają osoby, które przekroczyły granicę, z powrotem na stronę białoruską, często bez przyjęcia wniosku o ochronę międzynarodową. Ludzie krążą więc między dwiema strażami granicznymi — po białoruskiej stronie bici i zmuszani do kolejnych prób, po polskiej wypychani w bagna i mróz.

Ta polityka ma wymierną cenę w ludzkim życiu. Helsińska Fundacja Praw Człowieka udokumentowała co najmniej 116 zgonów na wschodniej granicy Unii Europejskiej od 2021 roku do końca marca 2024, z czego co najmniej 40 po stronie polskiej (HFPC, raport „Zaginieni na granicy”, 2024). Grupa Granica, koalicja organizacji niosących pomoc na Podlasiu, do wiosny 2024 odebrała zgłoszenia dotyczące 344 osób zaginionych na tym szlaku (OKO.press). Obie liczby są z natury zaniżone: część ciał nigdy nie zostaje odnaleziona w trudno dostępnym terenie, a ludzie przemieszczający się nielegalnie i w pośpiechu nie zostawiają po sobie dokumentacji, którą dałoby się później zliczyć.

Dane o zgonach mają charakter szacunkowy i rosną: liczą je organizacje pozarządowe i media, bo państwo nie prowadzi pełnego, jawnego rejestru ofiar granicy. Świadkowie na pograniczu wskazywali na kolejne, nieudokumentowane śmierci.

Stan wyjątkowy, który miał ukryć okrucieństwo

We wrześniu 2021 roku, gdy przy Usnarzu Górnym koczowały 32 osoby odcięte od pomocy, Rada Krajowa Razem wydała stanowisko „Przeciw zasiekom! Tak dla pomocy humanitarnej!”. Partia oceniła wprowadzony wtedy stan wyjątkowy jako narzędzie nie do ochrony obywateli, lecz do zasłonięcia przed opinią publiczną tego, co dzieje się na granicy — i do „dławienia społeczeństwa obywatelskiego”, które próbowało nieść pomoc. Razem domagało się dopuszczenia pomocy humanitarnej, umożliwienia złożenia wniosków o ochronę i przerwania budowy płotu.

Trzy lata później diagnoza się nie zmieniła. W stanowisku z 21 października 2024 roku o rządowej strategii migracyjnej Razem stwierdziło, że proponowane rozwiązania „to kontynuacja praktyki politycznej Błaszczaka i Kamińskiego, opartej na brutalnych metodach i systematycznym łamaniu praw człowieka”, w której „utrzymuje się praktykę pushbacków i bezkarność za strzelanie do ludzi na granicy”. Zmiana rządu nie zmieniła więc metody działania na granicy.

Czy da się inaczej, nie rezygnując z kontroli granicy?

Sprzeciw wobec pushbacków bywa przedstawiany jako naiwne „otwarcie granic”, choć to fałszywe przeciwstawienie: kontrola granicy i rozpatrzenie wniosku azylowego wcale się nie wykluczają. Kontrola granicy i rozpatrzenie wniosku azylowego nie wykluczają się — wypchnięcie człowieka w las nie ustala przecież, kim jest ani czy grozi mu prześladowanie. Rzetelna procedura daje państwu więcej wiedzy i kontroli niż udawanie, że problem znika za linią graniczną.

Razem proponuje konkret: zamiast wielokrotnego wypychania tych samych osób na Białoruś, „zwiększenie możliwości rzetelnej weryfikacji składanych wniosków azylowych i utworzenie miejsc tymczasowego zakwaterowania osób, które czekają na decyzję”. Człowiek, który złożył wniosek, czeka na jego rozpatrzenie w ośrodku, a nie w bagnie — państwo wie, kto jest na jego terytorium, i decyduje zgodnie z prawem. Prawną stronę tego sporu, czyli to, jak zawieszanie prawa do azylu zderza się z konstytucją, rozkładamy w tekście o ograniczaniu prawa do azylu.

Co proponuje Razem

Przywrócimy prawo do ubiegania się o azyl. Skończymy z pushbackami oraz zapewnimy bezpieczne, godne traktowanie na granicach i jasne zasady postępowania w przypadku odmowy wstępu na teren Polski.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 7, partiarazem.pl

Koniec pushbacków i bezkarności za przemoc na granicy — zawracanie ludzi bez przyjęcia wniosku łamie prawo, a strzelanie do nich nie może pozostawać bez konsekwencji.
Rzetelna weryfikacja wniosków azylowych zamiast wielokrotnego wypychania tych samych osób za granicę.
Miejsca tymczasowego zakwaterowania dla osób czekających na decyzję — bezpieczeństwo bez powodowania cierpienia i bez łamania praw człowieka.
Dostęp pomocy humanitarnej i społeczeństwa obywatelskiego do pasa granicznego zamiast zasłaniania go stanem wyjątkowym.

Więcej o polityce migracyjnej i azylowej zbieramy w dziale Migracje i azyl.