Handel i globalne podatki | Razem dla Europy

Umorzenie długu Globalnego Południa: sprawiedliwe stosunki zamiast drenażu

Sat, 18 Jul 2026 09:00:00 +0200

Wiele państw Globalnego Południa co roku oddaje wierzycielom więcej, niż jest w stanie wydać na własne szpitale i szkoły. Zapis w programie jest krótki: będziemy dążyć do umorzenia długu zagranicznego szczególnie zadłużonych państw Globalnego Południa. To postulat wyrastający z prostej zasady — sprawiedliwe stosunki gospodarcze między krajami zamiast neokolonialnego drenażu, w którym najbiedniejsi finansują odsetkami dobrobyt najbogatszych.

Jak duży jest ciężar długu?

Ciężar tego długu rośnie z roku na rok i daje się wyrazić w twardych liczbach. Według Banku Światowego w 2023 roku kraje rozwijające się wydały na obsługę zadłużenia zagranicznego rekordowe 1,4 biliona dolarów, bo koszty odsetkowe wspięły się na najwyższy poziom od dwóch dekad (International Debt Report 2024). Same płatności odsetkowe wzrosły o niemal jedną trzecią, do 406 mld USD — dławiąc budżety w obszarach takich jak zdrowie, edukacja i ochrona środowiska. Całkowite zadłużenie zewnętrzne krajów o niskich i średnich dochodach sięgnęło na koniec 2023 roku rekordowych 8,8 biliona dolarów.

Najmocniej ciężar ten odczuwają państwa najuboższe. Państwa uprawnione do pożyczek z Międzynarodowego Stowarzyszenia Rozwoju (IDA) wydały na obsługę długu rekordowe 96,2 mld USD, przeznaczając średnio 6% wpływów z eksportu na spłatę zagranicznych wierzycieli — a w skrajnych przypadkach nawet do 38% (Bank Światowy). Każdy z tych punktów procentowych eksportu przeznaczony na spłatę wierzycieli to środki wyjęte z budżetu zdrowia i edukacji — nakłady, których w najuboższych państwach i tak brakuje.

Dlaczego umorzenie długu to kwestia sprawiedliwości

Razem od lat opisuje ten mechanizm w kategoriach strukturalnych. W stanowisku o polityce zagranicznej partia sprzeciwia się „jakimkolwiek formom neokolonialnego wyzysku względem krajów rozwijających się" i wiąże pokój ze sprawiedliwymi stosunkami handlowymi. Dług działa tu jak pętla: państwo pożycza w twardej walucie, kurs się osuwa, odsetki rosną, więc trzeba pożyczać dalej — a spłata pochłania środki, które mogłyby budować gospodarkę zdolną z długu wyjść. Umorzenie części zobowiązań przerywa tę spiralę i daje przestrzeń na inwestycje w zdrowie, edukację i adaptację klimatyczną, których zablokowanie generuje potem kryzysy, wojny i migracje kosztujące wszystkich.

Ten sam postulat Razem stosuje wobec kraju najbliższego — Ukrainy, którą imperialna agresja Rosji obciążyła długiem w środku odbudowy. Argument rozwija tekst o umorzeniu długu Ukrainy; program traktuje oba przypadki łącznie w tym samym punkcie.

Co proponuje Razem

Będziemy dążyć do umorzenia długu zagranicznego Ukrainy i szczególnie zadłużonych państw Globalnego Południa.— Partia Razem, Deklaracja programowa 2025, rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 6

Kierunek dopełnia stanowisko o polityce zagranicznej, w którym partia zapowiada aktywne działanie „na rzecz demokracji, społeczeństwa obywatelskiego i sprawiedliwych stosunków gospodarczych na świecie". Składają się na to cztery postulaty:

Umorzenie długu szczególnie zadłużonych państw Globalnego Południa — jako narzędzie przerwania spirali zadłużenia, nie jednorazowa jałmużna.
Sprawiedliwe stosunki handlowe i rozwojowe na partnerskich zasadach, skierowane do państw najbardziej ich potrzebujących.
Sprzeciw wobec neokolonialnego wyzysku i zobowiązanie ponadnarodowych korporacji do standardów prawnych, socjalnych i ekologicznych.
Kontekst klimatyczny — bo to kraje najuboższe płacą najwyższą cenę za kryzys, którego nie wywołały, a obsługa długu odbiera im środki na adaptację.

Dla Razem umorzenie długu to element szerszej wizji: globalizacji, której pozytywne skutki stają się udziałem wszystkich ludzi, a nie wąskiej elity.

Źródła i dalsza lektura

TTIP i mechanizm ISDS: dlaczego Razem widział w nim zamach na demokrację

Fri, 17 Jul 2026 09:00:00 +0200

Umowa TTIP — Transatlantyckie Partnerstwo w dziedzinie Handlu i Inwestycji między UE a USA — miała znosić „bariery" w handlu. Partia Razem od początku wskazywała, że wiele z tych barier to po prostu wywalczone demokratycznie standardy: bezpieczeństwo żywności, ochrona zdrowia, środowiska i danych. Najostrzejszy sprzeciw budził jednak zaszyty w umowie mechanizm ISDS — rozstrzyganie sporów inwestor–państwo przed prywatnymi trybunałami arbitrażowymi. W stanowisku z 2015 roku Rada Krajowa Razem oceniła go jako próbę zamachu na demokrację.

Jak działa mechanizm ISDS?

ISDS pozwala zagranicznemu inwestorowi pozwać państwo poza jego własnym sądownictwem — przed trybunał złożony z arbitrów, często prawników pracujących na co dzień dla wielkich korporacji. Podstawą pozwu bywa decyzja polityczna, która uszczupla spodziewane zyski inwestora: podniesienie płacy minimalnej, zaostrzenie norm środowiskowych, wycofanie się z ryzykownej technologii. Sam fakt, że taki pozew grozi budżetowi kosztownym odszkodowaniem, wywołuje efekt mrożący — rządy wahają się przed regulacją, żeby nie narazić się na proces. Razem wskazywał też na powiązaną z TTIP Radę ds. Współpracy Regulacyjnej, której z rocznym wyprzedzeniem miano przedstawiać plany ustawodawcze — czyli poddawać przyszłe prawo wcześniejszej kurateli.

Czy to zagrożenie teoretyczne?

Bynajmniej — skala sporów, które już się toczą, pokazuje, że groźba jest jak najbardziej realna. Do końca 2024 roku UNCTAD naliczyła 1 401 znanych sporów inwestor–państwo wszczętych na podstawie umów inwestycyjnych (UNCTAD, kwiecień 2025). Stawki bywają ogromne: około 60% spraw dotyczy roszczeń od 100 mln dolarów w górę, a w 143 przypadkach inwestorzy żądali ponad miliarda dolarów (UNCTAD — Facts and Figures on ISDS, 2024). Respondentami w takich sporach było już 135 państw i sama Unia Europejska. Sporów przybywa zwłaszcza wokół energetyki i wydobycia — czyli dokładnie tam, gdzie państwa muszą dziś podejmować trudne decyzje klimatyczne.

Czego bał się Razem — i co się potem stało?

Obawy z 2015 roku okazały się trafne. Sam mechanizm ISDS stał się w kolejnych latach przedmiotem szerokiej krytyki, a przy umowie UE–Kanada (CETA) zastąpiono go zreformowanym systemem sądów inwestycyjnych — przyznając pośrednio, że klasyczny arbitraż budził słuszne zastrzeżenia. Negocjacje samego TTIP utknęły, ale logika „traktatu ponad demokracją" wraca przy kolejnych umowach handlowych. Ten sam sprzeciw wobec przedkładania korporacyjnych zysków nad standardy pracownicze, żywnościowe i środowiskowe Razem zgłasza dziś wobec umowy UE–Mercosur — z tym samym pytaniem: kto realnie widział treść i kto poniesie koszt.

Co proponuje Razem

Wszelkie decyzje polityczne, które prowadziłyby do uszczuplenia potencjalnych zysków międzynarodowych korporacji, narażać będą budżety państw czy samorządów na kosztowne procesy i odszkodowania. (…) Oceniamy to jako próbę zamachu na demokrację! Społeczeństwo musi zachować kontrolę nad realizowaną polityką — jej kształt nie może być obwarowany korporacyjnymi przywilejami!— Rada Krajowa Partii Razem, Stanowisko w sprawie TTIP, 2015

Z tego stanowiska wynikają trwałe zasady, którymi Razem mierzy każdą umowę handlową:

Żadnych prywatnych trybunałów ponad sądownictwem publicznym — decyzje o standardach ochronnych i płacach nie mogą być obwarowane groźbą korporacyjnych pozwów.
Jawność negocjacji i pełny dostęp parlamentów — koniec z uzgadnianiem umów za zamkniętymi drzwiami, gdy pełny tekst zna tylko strona korporacyjna.
Nienaruszalność standardów ochrony zdrowia, bezpieczeństwa żywności, środowiska i danych — „bariery" w handlu bywają mechanizmem ochronnym wypracowanym w demokratycznej debacie.
Zobowiązanie korporacji do standardów prawnych, socjalnych i ekologicznych zamiast przyznawania im przywilejów kosztem państw i pracowników.

Partia zamyka to stanowisko wnioskiem, że Europę da się urządzić inaczej — bardziej solidarnie, socjalnie i demokratycznie niż w umowach pisanych pod interes najsilniejszych.

Źródła i dalsza lektura

Raje podatkowe: dlaczego regulacje muszą mieć zasięg ponadnarodowy

Thu, 16 Jul 2026 09:00:00 +0200

Unikanie opodatkowania działa, bo granice zatrzymują urzędy skarbowe, a nie przepływy kapitału. Firma wypracowuje zysk w kraju, w którym korzysta z dróg, pracowników i sądów, a księguje go tam, gdzie stawka jest symboliczna. Razem od lat wyciąga z tego jeden wniosek: skoro kapitał porusza się ponad granicami, to i reguła, która ma go dosięgnąć, musi obowiązywać ponad granicami — inaczej zawsze znajdzie się jurysdykcja, do której da się uciec. Regulacje ograniczające ucieczkę kapitału mają — jak partia zapisała w programie polityki zagranicznej — mieć zasięg ponadnarodowy, budowany na poziomie Unii Europejskiej i świata.

Jak duża jest skala zjawiska?

Najpełniejszy obraz daje EU Tax Observatory, ośrodek skupiający ponad stu badaczy pracujących często z administracjami skarbowymi. Jego Global Tax Evasion Report 2024 pokazuje, że w 2022 roku około 35% zagranicznych zysków koncernów — mniej więcej 1 bilion dolarów — trafiło do rajów podatkowych, mniej więcej tyle samo co przed laty (EU Tax Observatory). Do tego dochodzi majątek prywatny: równowartość około 10% światowego PKB leży na kontach offshore, choć dzięki automatycznej wymianie informacji bankowych udział tej części, która wymyka się opodatkowaniu, spadł w ostatniej dekadzie mniej więcej trzykrotnie. Najbogatsi wciąż wychodzą jednak najlepiej — globalni miliarderzy mają efektywne stawki rzędu 0–0,5% swojego majątku, bo dochody chowają w spółkach-wydmuszkach.

Skoordynowane regulacje działają zatem tam, gdzie je wprowadzono — offshorowa ewazja spadła — a jednocześnie proceder przenosi się tam, gdzie regulacji brakuje. Właśnie to zestawienie — skuteczność tam, gdzie regulacje wprowadzono, i ucieczka procederu tam, gdzie ich brak — pokazuje, dlaczego domykanie luk ma sens jedynie wtedy, gdy odbywa się ponad granicami pojedynczego państwa.

Czym są raje podatkowe i jak je się namierza?

Unia prowadzi własny wykaz. Na liście jurysdykcji niechętnych współpracy w sprawach podatkowych figuruje 11 państw i terytoriów — po przeglądzie z października 2025 są to m.in. Panama, Rosja, Fidżi, Vanuatu, Samoa, Trynidad i Tobago oraz Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych (Rada UE, 10 października 2025). Lista jest aktualizowana dwa razy w roku i ma skłaniać wpisane jurysdykcje do poprawy standardów. Krytycy słusznie zauważają, że nie obejmuje ona wielu ośrodków przerzucania zysków wewnątrz samej Unii i OECD — co tym mocniej pokazuje, że sama „czarna lista" nie wystarczy bez twardych, wspólnych reguł opodatkowania.

Dlaczego jedno państwo nie wygra samo?

Pojedynczy kraj, który zaostrzy przepisy, ryzykuje, że kapitał przeniesie się o jedną granicę dalej — i przez lata właśnie ten mechanizm napędzał wyścig na dno. Dlatego skuteczne są dopiero rozwiązania wielostronne: automatyczna wymiana informacji bankowych (obowiązuje od 2017 roku, OECD — Common Reporting Standard) i globalny minimalny podatek CIT 15%, uzgodniony przez ponad 140 państw. Każde z nich zabiera ucieczce część opłacalności, bo domyka lukę na poziomie, na którym kapitał się faktycznie porusza.

Ten sam wniosek Razem wyciąga w polityce krajowej: dopóki najwięksi legalnie omijają daninę, brakuje pieniędzy na usługi publiczne. Rachunek dla Polski rozpisuje serwis gospodarczy sieci — 113 miliardów luki między Polską a państwem na poziomie.

Co proponuje Razem

Będziemy stanowczo działać na rzecz ukrócenia procederu unikania opodatkowania przez inwestorów. Aby spełniać swoje zadanie w zglobalizowanym świecie, regulacje te muszą mieć zasięg ponadnarodowy.— Rada Krajowa Partii Razem, Stanowisko w sprawie polityki zagranicznej, 9 lutego 2016

Program potwierdza ten kierunek w rozdziale o Europie: partia opowiada się za globalnym minimalnym podatkiem CIT, „aby (…) przeciwdziałać ucieczce kapitału z państw, gdzie operują [koncerny], do rajów podatkowych" (Deklaracja programowa 2025, pkt 5). Wynikają z tego konkretne kierunki:

Regulacje na poziomie UE i globalnym zamiast krajowych półśrodków, które kapitał obchodzi jedną granicą dalej.
Wsparcie automatycznej wymiany informacji i minimalnego CIT oraz pilnowanie, by nie rozmiękczyły ich wyjątki.
Domykanie luk także wewnątrz Unii i OECD, nie tylko na egzotycznych wyspach z „czarnej listy".
Zobowiązanie ponadnarodowych korporacji do standardów prawnych, socjalnych i ekologicznych — bo unikanie podatku jest częścią szerszego wymykania się odpowiedzialności.

Źródła i dalsza lektura

Globalny minimalny CIT 15%: jak Razem chce ukrócić ucieczkę kapitału do rajów

Wed, 15 Jul 2026 09:00:00 +0200

Globalny minimalny podatek dochodowy od firm działa przez jeden mechanizm — podatek wyrównawczy. Jeśli koncern płaci gdzieś mniej niż efektywne 15%, brakującą różnicę dobiera budżet innego państwa, więc księgowe przenoszenie zysku do niżej opodatkowanej jurysdykcji traci sens. Zasadę wynegocjowało ponad 140 państw w ramach OECD/G20 (OECD — Global Minimum Tax), a Unia wpisała ją do prawa dyrektywą obowiązującą od końca 2023 roku. Partia Razem ten kierunek popiera.

Na czym polega minimalny CIT?

Reguła obejmuje największe grupy międzynarodowe — te o skonsolidowanych przychodach od 750 mln euro rocznie. Dla każdego kraju, w którym grupa operuje, liczy się jej efektywną stawkę podatkową. Jeśli spada poniżej 15%, różnicę pobiera się jako podatek wyrównawczy (top-up tax) — trafia on do budżetu (co do zasady kraju siedziby grupy), zamiast zostawać niewykorzystaną „oszczędnością" w raju podatkowym (Komisja Europejska — Minimum Corporate Taxation). Mechanizm jest tak skonstruowany, że przeniesienie zysku do jurysdykcji o stawce 2% przestaje się opłacać — bo brakującą różnicę i tak ktoś dobierze.

W Unii ramy prawne daje dyrektywa Rady (UE) 2022/2523 z 14 grudnia 2022 o zapewnieniu globalnego minimalnego poziomu opodatkowania grup wielonarodowych (EUR-Lex). Główna reguła (Income Inclusion Rule) obowiązuje od 31 grudnia 2023, a reguła zabezpieczająca (Undertaxed Profits Rule) od końca 2024 roku.

Ile pieniędzy jest w grze?

Rozmiary tej ucieczki daje się dziś oszacować dość dokładnie. Według EU Tax Observatory w 2022 roku koncerny przerzuciły do rajów podatkowych około 35% swoich zagranicznych zysków — równowartość mniej więcej 1 biliona dolarów (Global Tax Evasion Report 2024). Minimalny podatek ma odzyskać część tej sumy dla budżetów publicznych. OECD szacuje, że globalnie przyniesie on dodatkowe 155–192 mld USD wpływów z CIT rocznie — od 6,5% do 8,1% światowych dochodów z tego podatku (OECD, Economic Impact Assessment, styczeń 2024). Około jednej trzeciej tej kwoty bierze się z samego ograniczenia przerzucania zysków — reszta z podatku wyrównawczego od nisko opodatkowanego dochodu.

Dlaczego to musi być ustalenie globalne?

Pojedynczy kraj, który samotnie podniósłby efektywną stawkę, ryzykuje, że koncern po prostu przeksięguje zysk gdzie indziej — dlatego wyścig na dno ciągnął się latami. Wartość minimalnego CIT polega właśnie na tym, że zabiera opłacalność ucieczce: skoro brakującą różnicę dobierze inny budżet, przenoszenie zysku do raju traci ekonomiczny sens. To ta sama logika, którą Razem stosuje do walki z rajami podatkowymi w ogóle: reguła obowiązująca w jednym kraju daje się obejść jedną granicą dalej, dopiero uzgodniona wielostronnie zamyka furtkę.

Ta sama arytmetyka wraca w polityce krajowej. Ile traci polski budżet, gdy najwięksi płacą najmniej, liczy serwis gospodarczy sieci: 113 miliardów luki między Polską a państwem na poziomie.

Co proponuje Razem

Opowiadamy się za globalnym minimalnym podatkiem CIT, aby ukrócić wyzysk słabszych regionów i samowolę międzynarodowych koncernów oraz przeciwdziałać ucieczce kapitału z państw, gdzie operują, do rajów podatkowych.— Partia Razem, Deklaracja programowa 2025, rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 5

Z tej zasady Razem wyprowadza konkretne kierunki:

Poparcie i rzetelne wdrożenie minimalnego CIT 15% — tak, by realnie odbierał opłacalność przerzucaniu zysków, a nie pozostał martwą literą wdrożoną dla formalności.
Domykanie luk — pilnowanie, by mechanizmy wyrównawcze nie zostały rozmiękczone wyjątkami, które przywracają dawne furtki.
Sprawiedliwy podział wpływów — tak, by z podatku wyrównawczego korzystały budżety publiczne, a nie tylko najsilniejsze gospodarki.
Powiązanie z walką z rajami podatkowymi na poziomie UE i globalnym — minimalny CIT to jeden z elementów szerszej polityki ukrócenia unikania opodatkowania.

Dla Razem minimalny CIT jest jednym z narzędzi szerszej zasady: państwo, które chce finansować zdrowie, mieszkania i naukę na europejskim poziomie, musi najpierw sprawić, żeby najwięksi płacili tam, gdzie zarabiają.

Źródła i dalsza lektura

Umowa UE–Mercosur: dlaczego Rada Krajowa Razem wzywa do jej odrzucenia

Tue, 14 Jul 2026 09:00:00 +0200

Po ponad dwudziestu pięciu latach negocjacji Komisja Europejska i kraje Mercosuru — Brazylia, Argentyna, Urugwaj i Paragwaj — domknęły politycznie umowę handlową na początku grudnia 2024 roku (Komisja Europejska). Reagując na finalizację, 5 grudnia 2024 Rada Krajowa Partii Razem zajęła jednoznaczne stanowisko: umowa ma zostać odrzucona, bo jej podpisanie byłoby ciosem w polskie i unijne rolnictwo, w bezpieczeństwo żywnościowe oraz w cele klimatyczne i demokratyczne Unii.

Co właściwie otwiera ta umowa?

Największe kontrowersje budzi część rolna. Umowa wprowadza dodatkowy kontyngent taryfowy na wołowinę w wysokości 99 tys. ton rocznie z obniżonym cłem 7,5%, wprowadzany stopniowo przez pięć lat, a dotychczasowy „kontyngent Hiltona" (10 tys. ton) traci cło całkowicie. Do tego dochodzi 180 tys. ton drobiu bez cła, a także kontyngenty na cukier, etanol, miód i ryż (Komisja Europejska; zestawienie danych: WKO — factsheet Mercosur). Produkcja zwierzęca w krajach Mercosuru opiera się w dużej mierze na wielkoskalowych farmach przemysłowych, których model kosztowy trudno porównywać z gospodarstwami trzymającymi unijny reżim.

Dlaczego to nierówna konkurencja dla rolników?

Sedno sprzeciwu Razem leży w asymetrii standardów. Europejskie gospodarstwa muszą przestrzegać norm jakości, prawa pracy, zakazu wielu pestycydów, zasad dobrostanu zwierząt i wymogów klimatycznych — a te obowiązki mają swoją cenę wliczaną w koszt produkcji. Import spoza tego reżimu, obciążony niższym cłem, wchodzi na rynek taniej, bo nie dźwiga tych samych zobowiązań. Rada Krajowa Razem nazwała to wprost outsourcingiem wyzysku: presją, która osłabia pozycję negocjacyjną polskich pracowników rolnych po tej stronie Atlantyku i pogarsza i tak trudne warunki pracy po tamtej. Proponowane procedury kontroli importowanej żywności partia oceniła jako niejasne — wyrywkowe testy nie zastąpią jednolitego standardu przy granicy.

Rosnące koszty produkcji, niestabilne ceny i skutki suszy sprawiają, że część gospodarstw już dziś ledwo domyka budżet. Napływ bezcłowej, taniej żywności zwiększa tę presję najmocniej w gospodarstwach, które i tak z trudem domykają budżet.

Jaki jest rachunek klimatyczny i środowiskowy?

Umowa nie przewiduje twardych zabezpieczeń dla środowiska, a wzrost eksportu wołowiny z Ameryki Południowej oznacza dodatkowy popyt na pastwiska i pasze — czyli presję na wylesianie. Skala tej presji jest realna nawet dziś, gdy statystyki karczowania spadają: między sierpniem 2023 a lipcem 2024 w brazylijskiej Amazonii Prawnej wykarczowano 6 288 km² lasu — najmniej od dziewięciu lat, o 30,6% mniej rok do roku (PRODES/INPE, za: Mongabay; dane pierwotne: rząd Brazylii/PRODES-INPE). Ten trend jest kruchy: opiera się na decyzjach politycznych i egzekwowaniu prawa, które bodziec eksportowy potrafi odwrócić. Długie łańcuchy dostaw z drugiego końca Atlantyku dokładają do tego ślad węglowy transportu — przy produktach, które da się wytwarzać lokalnie.

Ten wątek pogłębia siostrzany serwis o ochronie przyrody: Razem dla środowiska, gdzie ten wątek — zderzenie liberalizacji handlu rolnego z rozporządzeniem antywylesieniowym — jest rozpisany szerzej.

Kto właściwie widział treść?

Rada Krajowa Razem zwróciła uwagę także na tryb, w jakim umowę przygotowano. Mimo wieloletnich negocjacji przez długi czas jedyne znane fragmenty pochodziły z przecieków ujawnionych przez organizacje pozarządowe, a pełny tekst pozostawał poza zasięgiem opinii publicznej i Parlamentu Europejskiego, który ma decyzję zatwierdzić. Dążenie Komisji do domknięcia porozumienia „za wszelką cenę" partia oceniła jako omijanie demokratycznych procedur.

Co proponuje Razem

Dla Razem jest jasne: współpraca handlowa musi przede wszystkim chronić prawa pracowników, zapewniać godne wynagrodzenia i wspierać lokalnych producentów. Umowa handlowa UE–Mercosur nie gwarantuje żadnego z tych celów. Dlatego Rada Krajowa Partii Razem wzywa do jej odrzucenia.— Rada Krajowa Partii Razem, Stanowisko ws. podpisania umowy handlowej UE–Mercosur, 5 grudnia 2024

Sprzeciw przekłada się na cztery żądania:

Odrzucenie umowy w obecnym kształcie — dopóki nie chroni praw pracowniczych, godnych płac i lokalnych producentów po obu stronach Atlantyku.
Obrona unijnych standardów żywności — jakości, prawa pracy, dobrostanu zwierząt i zakazu niebezpiecznych pestycydów — jako wartości, której nie oddaje się w zamian za korporacyjne zyski.
Budowa bezpieczeństwa i samowystarczalności żywnościowej Europy zamiast uzależniania od importu, który pandemia Covid-19 pokazała jako podatny na załamania łańcuch dostaw.
Twarde, egzekwowalne warunki środowiskowe i pracownicze w każdej umowie handlowej — nie deklaracje intencji, lecz zobowiązania z sankcją.

W tym sporze Razem opowiada się za interesem ludzi pracy, podczas gdy na znoszeniu barier handlowych zarabiają przede wszystkim wielkie gospodarstwa i sieci handlowe. Jak sama partia streściła doświadczenie ostatnich dekad: znoszenie barier handlowych bez twardych gwarancji socjalnych i ekologicznych służy przede wszystkim najsilniejszym.