Unia Europejska | Razem dla Europy

Justice for Palestine: europejska inicjatywa o zawieszenie umowy UE–Izrael

Thu, 16 Jul 2026 09:00:00 +0200

Europejska Inicjatywa Obywatelska „Sprawiedliwość dla Palestyny" (Justice for Palestine) jest formalnym instrumentem prawa unijnego: procedurą, która — inaczej niż krajowa petycja czy symboliczny apel — zobowiązuje Komisję Europejską do formalnej reakcji. Zgłoszona przez European Left Alliance — frakcję, w której zasiada europejska lewica — domagała się jednego: pełnego zawieszenia umowy stowarzyszeniowej między Unią Europejską a Izraelem z powodu łamania praw człowieka wobec Palestyńczyków. Zbiórkę podpisów zamknięto 15 lipca 2026 roku z wynikiem około 1,3 miliona. Partia Razem zbierała je w Polsce, bo żądanie inicjatywy jest dokładnie tym, co partia zapisała w programie: prawo międzynarodowe obowiązuje tak samo każdego, a zbrodniarzy wojennych trzeba ścigać bez względu na to, kto jest agresorem.

Czym jest europejska inicjatywa obywatelska?

Europejska Inicjatywa Obywatelska to jedyne narzędzie, którym obywatele UE mogą bezpośrednio zmusić Komisję Europejską do zajęcia się konkretną sprawą. Aby Komisja musiała formalnie odpowiedzieć, inicjatywa musi zebrać co najmniej milion ważnych podpisów w ciągu roku i przekroczyć progi krajowe w przynajmniej siedmiu państwach członkowskich. W odróżnieniu od krajowej inicjatywy uchwałodawczej czy zwykłej petycji skuteczna inicjatywa europejska uruchamia procedurę na poziomie całej Unii. „Sprawiedliwość dla Palestyny" przekroczyła progi w dziesięciu państwach (justiceforpalestine.eu), a milion podpisów zebrała szybciej niż jakakolwiek wcześniejsza inicjatywa.

Czego dokładnie żądała inicjatywa?

Sednem żądania było zawieszenie umowy stowarzyszeniowej UE–Izrael. Ta umowa reguluje handel i współpracę polityczną — w 2024 roku sam handel towarowy między UE a Izraelem sięgnął 42,6 mld € (justiceforpalestine.eu; Komisja Europejska, DG Trade) — i zawiera w artykule 2 klauzulę, zgodnie z którą współpraca opiera się na poszanowaniu praw człowieka i zasad demokratycznych (tekst układu, EUR-Lex). Organizatorzy argumentowali, że skoro Izrael tę klauzulę łamie, Unia ma podstawę prawną, by umowę zawiesić. Za takim naciskiem stanęli również eksperci ONZ, którzy wezwali do zawieszenia porozumienia jako „minimalnego wymogu" prawa międzynarodowego (OHCHR).

Skąd poparcie Razem?

Linia Razem wobec Izraela i Palestyny jest spisana od lat i spójna. W stanowisku z 2022 roku partia uznała, że izraelska polityka wobec Palestyńczyków spełnia kryteria zbrodni apartheidu według Konwencji o apartheidzie z 1973 roku i Statutu Rzymskiego, poparła międzynarodową kampanię Boycott, Divestment, Sanctions i domagała się „nacisku Unii Europejskiej, jako bliskiego partnera Izraela" (stanowisko Razem, 2022). Zbieranie podpisów pod inicjatywą o zawieszenie umowy jest praktycznym przedłużeniem tego postulatu.

Stanowisko partii trzyma się przy tym symetrii, której nie wolno gubić: Razem jednoznacznie potępia terrorystyczne ataki Hamasu na izraelskich cywilów i przetrzymywanie zakładników, a jednocześnie odmawia uznania, by cokolwiek usprawiedliwiało odpowiedzialność zbiorową wobec ludności Gazy (stanowisko Zarządu Krajowego, 2023). Prawną ocenę, czy działania Izraela spełniają definicję ludobójstwa, partia pozostawia Międzynarodowemu Trybunałowi Sprawiedliwości — sprawę tę rozwijamy w tekście skarga RPA przeciwko Izraelowi w Hadze. Ten sam standard partia stosuje wobec każdego agresora, co opisujemy w tekście ścigać zbrodniarzy bez wyjątków.

Co proponuje Razem

Polska powinna przestrzegać prawa międzynarodowego i ścigać zbrodniarzy wojennych — bez względu na to, czy agresorem jest Rosja, Izrael czy ktokolwiek inny.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 4, partiarazem.pl

Nacisk UE na Izrael, łącznie z gotowością zawieszenia umowy stowarzyszeniowej, gdy łamana jest jej klauzula praw człowieka.
Poparcie dla kampanii BDS prowadzonej przez palestyńskie społeczeństwo obywatelskie, w brzmieniu przyjętym przez Radę Krajową w 2022 roku.
Jeden standard prawa międzynarodowego — potępienie i rozliczenie zbrodni niezależnie od tego, która strona się ich dopuszcza, wraz z potępieniem ataków Hamasu i przetrzymywania zakładników.
Współpraca z Międzynarodowym Trybunałem Karnym i poparcie postępowań przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości w sprawie praw narodu palestyńskiego.

Źródła i dalsza lektura

Pakt migracyjny UE i pytanie o solidarność: murami kryzysu się nie rozwiąże

Thu, 16 Jul 2026 09:00:00 +0200

Unia Europejska wchodzi w nowy etap wspólnej polityki azylowej: przyjęty w maju 2024 roku Pakt o migracji i azylu zacznie obowiązywać w czerwcu 2026 roku. Razem nie formułuje oceny konkretnych rozwiązań paktu — nie ma w tej sprawie osobnego stanowiska programowego. Ma za to zasadę, którą powtarza od dekady: kryzysu związanego z napływem uchodźców nie rozwiąże budowanie murów ani działania policyjne, a jedynie przemyślana polityka międzynarodowa, uczciwa współpraca gospodarcza z Globalnym Południem i solidarność między państwami. Tym kryterium warto mierzyć każdą unijną reformę.

Partia Razem nie ma odrębnego, publicznego stanowiska oceniającego przepisy Paktu o migracji i azylu z 2024 roku. Poniższy tekst przedstawia ogólne zasady polityki migracyjnej i europejskiej Razem (stanowiska z 2015 i 2016 roku oraz program 2025), a sam pakt opisuje jako fakt zewnętrzny — nie przypisujemy partii oceny jego konkretnych regulacji.

Czym jest Pakt o migracji i azylu?

Pakt to zestaw dziesięciu aktów prawnych, które ujednolicają unijne procedury azylowe, zarządzanie granicami zewnętrznymi i podział obowiązków między państwami członkowskimi. Przepisy uchwalono w maju 2024 roku, a stosowane będą od czerwca 2026 roku (Rada UE — kalendarium paktu). Jednym z filarów jest „obowiązkowa solidarność”: państwa mają współdzielić koszty i wysiłek przyjmowania migrantów przez relokację albo wkład finansowy. Polska została na mocy odrębnych ustaleń zwolniona z mechanizmu relokacji i wkładów finansowych do końca 2026 roku (PISM).

Same liczby są przy tym znacznie spokojniejsze od tonu debaty politycznej. W 2024 roku w państwach UE złożono 912 tys. wniosków azylowych po raz pierwszy, o 13% mniej niż w 2023 roku (1 049 500) — to pierwszy spadek od 2020 roku (Eurostat). Ćwierć wszystkich wniosków przyjęły Niemcy. Skala „naporu” na Europę jako całość maleje, choć rozkłada się nierówno między krajami.

Dlaczego mury nie rozwiązują kryzysu?

Odpowiedź Razem jest starsza niż obecny pakt. W stanowisku ws. uchodźców z 2015 roku partia pisała, że „kryzysu związanego z napływem uchodźców do Europy nie rozwiąże budowanie murów na granicach czy działania policyjne wymierzone w przemytników ludzi”, a „pozytywne efekty może przynieść jedynie bardziej przemyślana polityka międzynarodowa, uczciwa współpraca gospodarcza z globalnym Południem, pomoc humanitarna dla krajów ogarniętych konfliktami”. To rozpoznanie źródeł: ludzie ruszają w drogę, bo w domu jest wojna, katastrofa klimatyczna albo bieda podtrzymywana przez nierówny handel — a na żadną z tych przyczyn zapora graniczna nie odpowiada, bo działa dopiero na skutek, i to już na terytorium UE.

Widać to jeszcze wyraźniej w skali globalnej. Według UNHCR liczba osób przymusowo wysiedlonych na świecie przekroczyła 120 milionów (UNHCR — Global Trends). Zdecydowana większość z nich nigdy nie dociera do Europy — pozostają w krajach sąsiednich Globalnego Południa. Polityka skupiona wyłącznie na uszczelnianiu granic UE mierzy się więc z niewielkim wycinkiem zjawiska, a ignoruje jego przyczyny.

Solidarność europejska jako wzajemne zobowiązanie

Drugi filar myślenia Razem to solidarność europejska. W stanowisku o polityce zagranicznej z 2016 roku partia opowiedziała się za pogłębieniem integracji UE, wskazując zarazem na „deficyt demokratycznej legitymacji” instytucji unijnych, skłonnych „słuchać lobbystów wielkiego kapitału” bardziej niż obywateli. Solidarność jest tam ujęta wzajemnie: „jedynie wtedy będziemy mogli również liczyć na solidarność naszych partnerów”. Państwo, które oczekuje wsparcia w innych sprawach — obronności, funduszach, energetyce — nie może traktować wspólnej odpowiedzialności za uchodźców jako czegoś, od czego zawsze się wypisuje.

Program z 2025 roku domyka tę linię, zapowiadając „odpowiedzialną politykę migracyjną i azylową — bez propagandy strachu, za to z rzetelną kontrolą państwa i poszanowaniem praw człowieka”. Rzetelna kontrola i prawa człowieka są tu wymienione jednym tchem, jako dwie strony tej samej polityki, a nie konkurenci.

Co proponuje Razem

Razem to także odpowiedzialna polityka migracyjna i azylowa — bez propagandy strachu, za to z rzetelną kontrolą państwa i poszanowaniem praw człowieka.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, wstęp, partiarazem.pl

Przyczyny zamiast murów — przemyślana polityka międzynarodowa i uczciwa współpraca gospodarcza z Globalnym Południem zamiast wiary w to, że zapora rozwiąże kryzys.
Wzajemna solidarność w UE — Polska korzysta z solidarności partnerów, więc nie powinna z zasady uchylać się od wspólnej odpowiedzialności.
Pogłębiona, ale demokratyczna Europa — więcej wspólnej polityki, mniej wpływu korporacyjnych lobbystów na jej kształt.
Rzetelna kontrola z poszanowaniem praw człowieka — bez propagandy strachu i bez łamania prawa.

Cały wątek azylowy prowadzimy w dziale Migracje i azyl.