Palestyna | Razem dla Europy

Skarga RPA przeciw Izraelowi w Hadze: dlaczego Razem chce, by Polska ją poparła

Mon, 20 Jul 2026 09:00:00 +0200

29 grudnia 2023 roku Republika Południowej Afryki wniosła przeciwko Izraelowi skargę przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości, zarzucając mu naruszenie Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa. Partia Razem zajęła jasne stanowisko: polski rząd powinien przystąpić do postępowania i poprzeć skargę. Skarga nie przesądza wyroku: o tym, czy działania Izraela w Gazie spełniają prawną definicję ludobójstwa, ma dopiero rozstrzygnąć sam Trybunał. Rzecz w tym, by państwa, w tym Polska, nie stały bezczynnie wobec sygnałów ostrzegawczych, bo obowiązek zapobiegania ludobójstwu jest zarazem moralny i prawny.

Co zarzuca skarga RPA?

Skarga opiera się na faktach dotyczących skali zniszczeń w Gazie po 7 października 2023 roku oraz na publicznych wypowiedziach izraelskich polityków, wskazujących — zdaniem RPA — na intencję zniszczenia palestyńskiej ludności. Według danych przywołanych w styczniu 2024 roku w izraelskich ostrzałach i inwazji lądowej zginęło wówczas 21 tysięcy Palestynek i Palestyńczyków, w tym 7 tysięcy dzieci, a około 85% populacji Strefy Gazy zostało zmuszonych do ucieczki z domów (stanowisko Razem, styczeń 2024). To liczby ze stanu na początek 2024 roku, kiedy skargę składano.

RPA zwróciła się też o zastosowanie środków tymczasowych. W styczniu 2024 roku Trybunał uznał, że prawa Palestyńczyków wynikające z konwencji o ludobójstwie są „prawdopodobne", i nakazał Izraelowi między innymi zapobiegać aktom ludobójstwa oraz umożliwić dostarczanie pomocy humanitarnej (Amnesty International; MTS, sprawa nr 192). W maju 2024 roku Trybunał nakazał wstrzymanie ofensywy w Rafah (reporterzy rp.pl relacjonujący postanowienie MTS; MTS, sprawa nr 192).

Na czym polega stanowisko Razem?

Partia trzyma dwie rzeczy naraz. Z jednej strony stanowczo potępia ataki na izraelskich cywilów i przetrzymywanie zakładników przez Hamas i inne grupy zbrojne, uznając, że i te czyny powinny być przedmiotem postępowania przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym. Z drugiej — podkreśla, że żaden atak zbrojny nie może usprawiedliwiać naruszenia konwencji o ludobójstwie ani odmawiania ludności cywilnej dostępu do wody, żywności, leków i paliwa.

Razem osadza obecną sytuację w dłuższym kontekście: trwającej od dekad, nielegalnej w świetle prawa międzynarodowego okupacji terytoriów palestyńskich i wieloletniej blokady Gazy. Dlatego partia wezwała polski rząd, by przystąpił nie tylko do sprawy z powództwa RPA, ale też do postępowania opiniodawczego wszczętego przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w sprawie skutków prawnych izraelskiej okupacji. Prawną kwalifikację partia konsekwentnie zostawia sądom — to Trybunał ma orzec, czy doszło do ludobójstwa, i jakie są konsekwencje przedłużającej się okupacji i osadnictwa.

Ta powściągliwość w słowach idzie w parze z konkretnym żądaniem politycznym: naciskiem Unii Europejskiej na Izrael, który przybrał między innymi formę europejskiej inicjatywy o zawieszenie umowy UE–Izrael. Ten sam standard prawa międzynarodowego, którego Razem domaga się wobec Rosji, opisujemy w tekście ścigać zbrodniarzy bez wyjątków.

Dlaczego to ważne dla Polski?

Konwencja o ludobójstwie nakłada na wszystkie państwa-strony obowiązek działania na rzecz zapobiegania zbrodni, a nie tylko jej karania po fakcie. Przystąpienie do postępowania jest więc dla Razem nie gestem wobec jednej ze stron konfliktu, lecz konsekwencją zasady, że globalny porządek oparty na prawie międzynarodowym jest gwarancją bezpieczeństwa wszystkich — także Polski, która sama powołuje się na to prawo, potępiając rosyjską agresję.

Co proponuje Razem

Polska powinna przestrzegać prawa międzynarodowego i ścigać zbrodniarzy wojennych — bez względu na to, czy agresorem jest Rosja, Izrael czy ktokolwiek inny.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 4, partiarazem.pl

Przystąpienie Polski do postępowania z powództwa RPA przeciwko Izraelowi przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości i poparcie skargi.
Przystąpienie do postępowania opiniodawczego ONZ w sprawie skutków prawnych izraelskiej okupacji terytoriów palestyńskich.
Natychmiastowe zawieszenie broni, zakończenie ostrzałów i zapewnienie pomocy humanitarnej jako priorytet.
Rozliczenie zbrodni niezależnie od strony — potępienie ataków Hamasu i przetrzymywania zakładników wraz ze sprzeciwem wobec odpowiedzialności zbiorowej.

Źródła i dalsza lektura

Polski trotyl w Gazie: pytanie o współudział i o polskie bezpieczeństwo

Sun, 19 Jul 2026 09:00:00 +0200

Trotyl produkowany w bydgoskim zakładzie Nitro-Chem, eksportowany do Stanów Zjednoczonych, mógł trafiać do bomb używanych w Strefie Gazy. Tę możliwość opisał raport grupy organizacji śledczych, a posłowie Razem Maciej Konieczny i Marta Stożek zapowiedzieli na konferencji pod Ministerstwem Obrony Narodowej, że zbadają w tej sprawie możliwość popełnienia przestępstwa. Sprawa ma dla partii dwa wymiary: współudziału w zbrodniach wobec ludności cywilnej oraz oddania strategicznych, deficytowych zdolności produkcyjnych w czasie, gdy Polska i Europa rozpaczliwie potrzebują amunicji.

Co ustalił raport?

Według relacji z konferencji raport wskazuje, że trotyl z Nitro-Chemu, eksportowany do USA w formie bomb swobodnie spadających, był następnie używany w Gazie. Maciej Konieczny mówił o tym bez ogródek:

Raport wskazuje, że trotyl produkowany w bydgoskim Nitrochemie, eksportowany do Stanów Zjednoczonych, w formie bomb swobodnie spadających, był potem używany w Gazie, podczas tej zbrodni ludobójstwa, z którą mieliśmy do czynienia ze strony państwa Izrael.— Maciej Konieczny, konferencja Razem pod MON, 19 listopada 2025, media.partiarazem.pl

Mocny język cytatu jest wypowiedzią polityka partii. Ocenę prawną, czy w Gazie doszło do ludobójstwa, Razem konsekwentnie pozostawia Międzynarodowemu Trybunałowi Sprawiedliwości, co rozwijamy w tekście skarga RPA przeciwko Izraelowi w Hadze.

Dlaczego to zarazem sprawa polskiego bezpieczeństwa?

Drugi wątek jest równie poważny. Konieczny argumentował, że eksport deficytowego surowca uderza w polskie zdolności obronne:

Mamy poważny problem z produkcją amunicji. Jako Polska nie jesteśmy gotowi nie tylko do wspierania Ukrainy w jej walce z rosyjską napaścią, ale także do obrony siebie samych w przypadku wojny. […] jest ogromnym błędem w naszej ocenie i zagrożeniem dla polskiego bezpieczeństwa, że te wyjątkowe zdolności produkcyjne jakie mamy, ta produkcja trotylu w bydgoskim Nitro-Chemie jest wykorzystywana nie na polskie potrzeby, ale jest eksportowana.— Maciej Konieczny, konferencja Razem pod MON, 19 listopada 2025, media.partiarazem.pl

Partia wskazała, że pierwszy duży kontrakt na eksport trotylu Nitro-Chem podpisał w 2016 roku, za rządów Prawa i Sprawiedliwości, a ostatni — w 2025 roku, już mimo trwającej od lat pełnoskalowej wojny w Ukrainie i wiedzy o sytuacji w Gazie. Konieczny zapowiedział, że jeśli będą ku temu podstawy, Razem złoży zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa narażenia zdolności obronnych państwa (materiał prasowy Razem, 19 listopada 2025).

Ten sam surowiec, jak przekonywał poseł, przez blisko dwie dekady mógł służyć produkcji pocisków artyleryjskich, których dziś krytycznie brakuje. Problem deficytu amunicji i suwerenności przemysłu obronnego łączy się tu z postulatem większej samodzielności obronnej Europy, o którym piszemy przy okazji wsparcia obronnego Ukrainy.

Co proponuje Razem

Polska powinna przestrzegać prawa międzynarodowego i ścigać zbrodniarzy wojennych — bez względu na to, czy agresorem jest Rosja, Izrael czy ktokolwiek inny.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 4, partiarazem.pl

Zbadanie okoliczności kontraktów Nitro-Chemu i możliwości popełnienia przestępstwa narażenia zdolności obronnych Polski, z zawiadomieniem do prokuratury.
Priorytet dla polskich i europejskich potrzeb obronnych przy strategicznej, deficytowej produkcji, zamiast eksportu surowca w czasie wojny w regionie.
Wyjaśnienie ewentualnego współudziału w zbrodniach wobec ludności cywilnej w Gazie w świetle prawa międzynarodowego.

Źródła i dalsza lektura

Justice for Palestine: europejska inicjatywa o zawieszenie umowy UE–Izrael

Thu, 16 Jul 2026 09:00:00 +0200

Europejska Inicjatywa Obywatelska „Sprawiedliwość dla Palestyny" (Justice for Palestine) jest formalnym instrumentem prawa unijnego: procedurą, która — inaczej niż krajowa petycja czy symboliczny apel — zobowiązuje Komisję Europejską do formalnej reakcji. Zgłoszona przez European Left Alliance — frakcję, w której zasiada europejska lewica — domagała się jednego: pełnego zawieszenia umowy stowarzyszeniowej między Unią Europejską a Izraelem z powodu łamania praw człowieka wobec Palestyńczyków. Zbiórkę podpisów zamknięto 15 lipca 2026 roku z wynikiem około 1,3 miliona. Partia Razem zbierała je w Polsce, bo żądanie inicjatywy jest dokładnie tym, co partia zapisała w programie: prawo międzynarodowe obowiązuje tak samo każdego, a zbrodniarzy wojennych trzeba ścigać bez względu na to, kto jest agresorem.

Czym jest europejska inicjatywa obywatelska?

Europejska Inicjatywa Obywatelska to jedyne narzędzie, którym obywatele UE mogą bezpośrednio zmusić Komisję Europejską do zajęcia się konkretną sprawą. Aby Komisja musiała formalnie odpowiedzieć, inicjatywa musi zebrać co najmniej milion ważnych podpisów w ciągu roku i przekroczyć progi krajowe w przynajmniej siedmiu państwach członkowskich. W odróżnieniu od krajowej inicjatywy uchwałodawczej czy zwykłej petycji skuteczna inicjatywa europejska uruchamia procedurę na poziomie całej Unii. „Sprawiedliwość dla Palestyny" przekroczyła progi w dziesięciu państwach (justiceforpalestine.eu), a milion podpisów zebrała szybciej niż jakakolwiek wcześniejsza inicjatywa.

Czego dokładnie żądała inicjatywa?

Sednem żądania było zawieszenie umowy stowarzyszeniowej UE–Izrael. Ta umowa reguluje handel i współpracę polityczną — w 2024 roku sam handel towarowy między UE a Izraelem sięgnął 42,6 mld € (justiceforpalestine.eu; Komisja Europejska, DG Trade) — i zawiera w artykule 2 klauzulę, zgodnie z którą współpraca opiera się na poszanowaniu praw człowieka i zasad demokratycznych (tekst układu, EUR-Lex). Organizatorzy argumentowali, że skoro Izrael tę klauzulę łamie, Unia ma podstawę prawną, by umowę zawiesić. Za takim naciskiem stanęli również eksperci ONZ, którzy wezwali do zawieszenia porozumienia jako „minimalnego wymogu" prawa międzynarodowego (OHCHR).

Skąd poparcie Razem?

Linia Razem wobec Izraela i Palestyny jest spisana od lat i spójna. W stanowisku z 2022 roku partia uznała, że izraelska polityka wobec Palestyńczyków spełnia kryteria zbrodni apartheidu według Konwencji o apartheidzie z 1973 roku i Statutu Rzymskiego, poparła międzynarodową kampanię Boycott, Divestment, Sanctions i domagała się „nacisku Unii Europejskiej, jako bliskiego partnera Izraela" (stanowisko Razem, 2022). Zbieranie podpisów pod inicjatywą o zawieszenie umowy jest praktycznym przedłużeniem tego postulatu.

Stanowisko partii trzyma się przy tym symetrii, której nie wolno gubić: Razem jednoznacznie potępia terrorystyczne ataki Hamasu na izraelskich cywilów i przetrzymywanie zakładników, a jednocześnie odmawia uznania, by cokolwiek usprawiedliwiało odpowiedzialność zbiorową wobec ludności Gazy (stanowisko Zarządu Krajowego, 2023). Prawną ocenę, czy działania Izraela spełniają definicję ludobójstwa, partia pozostawia Międzynarodowemu Trybunałowi Sprawiedliwości — sprawę tę rozwijamy w tekście skarga RPA przeciwko Izraelowi w Hadze. Ten sam standard partia stosuje wobec każdego agresora, co opisujemy w tekście ścigać zbrodniarzy bez wyjątków.

Co proponuje Razem

Polska powinna przestrzegać prawa międzynarodowego i ścigać zbrodniarzy wojennych — bez względu na to, czy agresorem jest Rosja, Izrael czy ktokolwiek inny.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 4, partiarazem.pl

Nacisk UE na Izrael, łącznie z gotowością zawieszenia umowy stowarzyszeniowej, gdy łamana jest jej klauzula praw człowieka.
Poparcie dla kampanii BDS prowadzonej przez palestyńskie społeczeństwo obywatelskie, w brzmieniu przyjętym przez Radę Krajową w 2022 roku.
Jeden standard prawa międzynarodowego — potępienie i rozliczenie zbrodni niezależnie od tego, która strona się ich dopuszcza, wraz z potępieniem ataków Hamasu i przetrzymywania zakładników.
Współpraca z Międzynarodowym Trybunałem Karnym i poparcie postępowań przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości w sprawie praw narodu palestyńskiego.