Odbudowa-Ukrainy | Razem dla Europy

Akcesja Ukrainy do Unii: projekt solidarnościowy, który ma wzmacniać wspólnotę, a nie poszerzać rynek zbytu

Sun, 19 Jul 2026 09:00:00 +0200

Razem popiera przystąpienie Ukrainy do Unii Europejskiej i traktuje je jako projekt solidarnościowy — sposób na wzmocnienie europejskiej wspólnoty politycznej i wsparcie ukraińskiego społeczeństwa, nie na pozyskanie taniej siły roboczej i nowego rynku zbytu. To stanowisko partia zapisała już w 2019 roku, zanim akcesja Ukrainy stała się głównym nurtem europejskiej polityki. Warunkiem powodzenia jest, by rozszerzeniu towarzyszyła reforma samej Unii, a integracja opierała się na uczciwych zasadach, w których nie ma miejsca na wyzysk pracowników.

Gdzie jest dziś proces akcesyjny

Droga Ukrainy do Unii przyspieszyła po rosyjskiej pełnoskalowej inwazji. Status kraju kandydującego Ukraina otrzymała 23 czerwca 2022 roku decyzją wszystkich 27 państw członkowskich (Komisja Europejska — ścieżka Ukrainy do UE). Rada Europejska podjęła decyzję o otwarciu negocjacji akcesyjnych 14 grudnia 2023 roku (Rada Europejska — konkluzje z 14–15.12.2023), a formalnie negocjacje ruszyły na pierwszej konferencji międzyrządowej 25 czerwca 2024 roku (Komisja Europejska — otwarcie negocjacji z Ukrainą).

Otwarcie negocjacji jest dopiero początkiem długiego procesu: członkostwo wymaga dostosowania ukraińskiego prawa i instytucji do unijnego dorobku w kilkudziesięciu obszarach, a każdy z nich negocjuje się osobno. Rozszerzenie o kraj wielkości Ukrainy zmieni też samą Unię — jej budżet, mechanizmy decyzyjne, wspólną politykę rolną. Dlatego akcesji nie da się oddzielić od pytania o reformę Unii, które Razem stawia niezależnie od Ukrainy: bardziej demokratyczne instytucje i możliwość finansowania inwestycji publicznych to warunki, żeby rozszerzona Unia w ogóle działała. Piszemy o tym w tekstach o renegocjacji traktatów i uprawnieniach Parlamentu Europejskiego.

Dlaczego „solidarnościowy", a nie „rynek zbytu"

Sedno stanowiska Razem leży w tym, jak integracja ma wyglądać. Partia od lat sprzeciwia się modelowi, w którym kraje Europy Wschodniej wchodzą do wspólnoty jako tania montownia i zaplecze siły roboczej dla bogatszego centrum. W polityce wschodniej z 2019 roku Razem zapisało poparcie dla ukraińskich dążeń do UE obok żądania wsparcia ekonomicznego przez fundusze celowe na „solidarny rozwój publicznych inwestycji zapewniających stabilne i godne zatrudnienie", tak by emigracja z Ukrainy była „realnym wyborem, a nie przymusem" (Partia Razem, polityka wschodnia, 2019).

Ta sama logika łączy akcesję z odbudową kraju zniszczonego wojną. Program z 2025 roku opowiada się za wsparciem odbudowy Ukrainy w oparciu o unijne fundusze celowe oraz majątki rosyjskich oligarchów zajęte na terenie Unii — mechanizmy, które szerzej opisujemy w hubie o wsparciu Ukrainy. Akcesja i odbudowa splatają się w jedno zobowiązanie: droga Ukrainy do Unii ma prowadzić przez odbudowę, która zapewni jej mieszkańcom stabilne i godne zatrudnienie u siebie, tak by wchodziła do wspólnoty jako równoprawny partner, a nie jako rezerwuar taniej pracy.

Co proponuje Razem

Poparcie dla akcesji Ukrainy Razem sformułowało już w 2019 roku i podtrzymuje do dziś:

Popieramy dalszy rozwój demokratycznego państwa prawa i wzmacnianie pluralizmu politycznego w Ukrainie. (…) W konsekwencji wspieramy starania Ukrainy o przyjęcie do Unii Europejskiej i stanie się częścią europejskiej wspólnoty politycznej.— Partia Razem, „Co z polityką wschodnią? Stanowisko Razem” (Rada Krajowa, 8 lipca 2019), partiarazem.pl

Program z 2025 roku dopełnia to zobowiązaniem do wsparcia obronności i odbudowy Ukrainy (rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie", pkt 3). Z obu dokumentów wynikają spójne kierunki:

Akcesja jako projekt solidarnościowy — rozszerzenie ma wzmacniać europejską wspólnotę polityczną, a nie otwierać rynek taniej pracy dla korporacji centrum.
Rozszerzenie razem z reformą Unii — przyjęcie Ukrainy wymusza demokratyzację instytucji i naprawę reguł, bo w obecnym kształcie rozszerzona Unia nie udźwignie własnych ambicji.
Odbudowa z funduszy celowych i majątków oligarchów — droga do członkostwa biegnie przez odbudowę zapewniającą Ukraińcom stabilne, godne zatrudnienie u siebie.
Bez paternalizmu — partnerstwo z Ukrainą Razem buduje na dialogu i równości, odrzucając postawę „starszego brata" pouczającego sąsiadów.

Członkostwo Ukrainy to perspektywa lat, obwarowana twardymi warunkami po obu stronach. Mimo tych zastrzeżeń kierunek pozostaje niezmienny od 2019 roku: Razem chce widzieć Ukrainę w Unii jako równoprawnego członka wspólnoty, wchodzącego na uczciwych zasadach, a nie jako zaplecze taniej pracy.

Źródła i dalsza lektura

Umorzyć dług Ukrainy, żeby obsługa rat nie sabotowała obrony

Wed, 15 Jul 2026 09:00:00 +0200

Kraj, który broni się przed inwazją, nie powinien co miesiąc wybierać między spłatą raty a zakupem amunicji. Dług zagraniczny Ukrainy trzeba umorzyć w całości — tego Razem domaga się wprost. Chodzi nie o gest solidarności, lecz o arytmetykę budżetu wojennego państwa: pieniądze wydane na odsetki od długu to te same środki, których zabraknie na obronę i usługi publiczne.

Dlaczego dług osłabia obronę i odbudowę?

Logikę tę Razem opisał już w pierwszych godzinach inwazji. W stanowisku z 25 lutego 2022 roku partia zwróciła uwagę, że Ukraina na obsługę długu międzynarodowego wydaje więcej niż na obronność, i zaapelowała, by koszty obsługi ukraińskiego długu publicznego przejął w całości Europejski Bank Centralny (Partia Razem, 2022). Rok później, w rocznicowym stanowisku z 24 lutego 2023 roku, sformułowanie stało się jeszcze ostrzejsze: partia nawołuje do całkowitego umorzenia długu zagranicznego Ukrainy, bo osłabia on finansowanie obrony i bieżącego funkcjonowania państwa, a po wojnie konieczność spłaty będzie sabotować odbudowę struktur państwowych i społecznych (Partia Razem, 2023).

Mechanizm jest znany z wielu gospodarek wychodzących z kryzysu. Wysokie raty wypychają z budżetu wydatki na wojsko, szpitale i infrastrukturę, a wierzyciele odzyskują pieniądze kosztem zdolności państwa do przetrwania. W warunkach wojny ten sam schemat oznacza mniej środków na obronę terytorium.

Co już zrobiono z długiem Ukrainy?

Międzynarodowe instytucje częściowo poszły w stronę, którą wskazuje Razem — choć drogą łagodniejszą niż pełne umorzenie. W marcu 2023 roku Międzynarodowy Fundusz Walutowy zatwierdził dla Ukrainy czteroletni program rozszerzonego finansowania (EFF) o wartości 15,6 mld dolarów, jako część pakietu wsparcia sięgającego 115 mld dolarów (MFW, 2023). Program przewidywał restrukturyzację zadłużenia jako warunek przywrócenia jego zdolności do spłaty; kolejne transze Fundusz uruchamiał po przeglądach, m.in. przy szóstej rewizji w grudniu 2024 roku (MFW, 2024).

Najdalej poszła restrukturyzacja obligacji z sierpnia 2024 roku. Ukraina uzgodniła z posiadaczami papierów wymianę 13 serii euroobligacji o łącznej wartości 20,5 mld dolarów, z 37-procentową redukcją wartości nominalnej. Operacja obniżyła zadłużenie o ponad 8,5 mld dolarów, a koszty jego obsługi do 2033 roku o ponad 22 mld dolarów; poparło ją 97,38 proc. obligatariuszy (White & Case, 2024). To najbardziej znacząca operacja oddłużeniowa ostatnich lat, przeprowadzona po to, by uwolnić środki na obronę i odbudowę.

Dlaczego częściowa ulga to jeszcze nie umorzenie

Redukcja o 37 proc. i wydłużenie terminów przynoszą Ukrainie oddech, ale zostawiają dług, który po wojnie znów zacznie ciążyć budżetowi. Restrukturyzacja z 2024 roku zawiera nawet klauzulę, która pozwala wierzycielom odzyskać część umorzonej kwoty, jeśli ukraińska gospodarka odbije się mocniej, niż zakłada MFW. Stanowisko Razem idzie dalej niż taka warunkowa ulga i domaga się rozwiązania trwałego — pełnego umorzenia, które nie wróci jako obciążenie w chwili, gdy kraj będzie odbudowywał zniszczone miasta i sieci.

Postulat łączy się bezpośrednio z pytaniem, kto sfinansuje odbudowę. Jeśli rachunek za wojnę ma ponieść agresor, a nie zaatakowany, to trzeba też zdjąć z Ukrainy ciężar spłacania wierzycieli w chwili, gdy walczy o przetrwanie. Tę samą zasadę — że dług nie może wpychać całych społeczeństw w ubóstwo — Razem stosuje wobec szczególnie zadłużonych państw Globalnego Południa.

Co proponuje Razem

Będziemy dążyć do umorzenia długu zagranicznego Ukrainy i szczególnie zadłużonych państw Globalnego Południa.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 6, partiarazem.pl

Całkowite umorzenie długu zagranicznego Ukrainy — rozwiązanie trwałe zamiast warunkowej ulgi, którą wierzyciele mogą częściowo odwrócić.
Obrona przed spłatą — środki, które dziś idą na obsługę zadłużenia, mają zasilać obronność i bieżące funkcjonowanie państwa.
Odbudowa bez pętli długu — po wojnie kraj nie może startować z odbudową, mając na karku raty osłabiające finanse publiczne.
Przejęcie kosztów obsługi przez instytucje europejskie — w stanowisku z 2022 r. Razem wskazał Europejski Bank Centralny jako podmiot, który mógłby przejąć te koszty.

Źródła i dalsza lektura

Kto zapłaci za odbudowę Ukrainy? Zamrożone w UE aktywa Rosji

Tue, 14 Jul 2026 09:00:00 +0200

Odbudowa Ukrainy będzie kosztować setki miliardów euro, a fundamentalne pytanie brzmi, kto poniesie ten ciężar. Dla Razem odpowiedź jest prosta: rachunek ma zapłacić sam agresor i ci, którzy wzbogacili się na jego reżimie, a nie podatnicy państw, które i tak ponoszą koszty wojny. W programie zapisano finansowanie odbudowy z unijnych funduszy celowych oraz z majątków rosyjskich oligarchów zajętych na terenie Unii Europejskiej. Do tego dochodzi rachunek najcięższego kalibru — unieruchomione w europejskich depozytach rezerwy rosyjskiego banku centralnego, których dochody już dziś płyną do Kijowa.

Ile rosyjskich pieniędzy leży zamrożonych w Europie?

Po inwazji z lutego 2022 roku państwa zachodnie unieruchomiły rezerwy walutowe rosyjskiego banku centralnego. W samej Unii Europejskiej idzie to w około 210 mld euro, a licząc cały świat — blisko 260 mld euro (CEPR, 2024). Nie są one rozproszone: gros tej sumy, około 194 mld euro, spoczywa w jednym belgijskim depozycie papierów wartościowych — Euroclear. To niemal 85 proc. bilansu tej instytucji jest dziś związane z sankcjonowanymi rosyjskimi aktywami.

Odróżnić trzeba od tego majątki prywatne. Powołana przez Komisję Europejską grupa „Freeze and Seize" zajmowała się jachtami, nieruchomościami i kontami sankcjonowanych oligarchów; już w kwietniu 2022 roku Komisja raportowała zamrożenie aktywów oligarchów i podmiotów rosyjskich oraz białoruskich rzędu prawie 30 mld euro (Komisja Europejska, 2022). Program Razem celuje wprost w tę drugą kategorię — prywatne majątki tych, którzy finansowali reżim Putina i na nim żyli.

Co już dziś trafia do Ukrainy?

Prawo międzynarodowe utrudnia bezpośrednią konfiskatę cudzych rezerw państwowych, więc Unia poszła najpierw po dochody, jakie te aktywa generują. Odsetki naliczone przez Euroclear od zamrożonego portfela przekroczyły w 2024 roku 6 mld euro, a bliska 5 mld euro część została przekazana Ukrainie. Pierwszy transfer tych „nadzwyczajnych przychodów" — 1,5 mld euro — Komisja uruchomiła w lipcu 2024 roku (Komisja Europejska, 2024). Na tej samej podstawie państwa G7 udzieliły Ukrainie pożyczki na 50 mld dolarów (Komisja Europejska — ERA Loans, 2024), spłacanej właśnie z przyszłych zysków od unieruchomionego majątku Rosji.

Debata idzie dziś dalej — o sięgnięcie po sam kapitał, nie tylko odsetki. Parlament Europejski analizował warianty przejęcia rosyjskich rezerw na rzecz odbudowy, ważąc korzyść wobec ryzyka prawnego i finansowego dla strefy euro (EPRS, 2025). Spór dotyczy skali i tempa, nie samej zasady, że koszt ma ponieść napastnik.

Skąd bierze się ten postulat: logika sprawiedliwości

Postulat nie powstał na potrzeby bieżącej debaty — już w stanowisku z 25 lutego 2022 roku, w pierwszych dniach inwazji, Rada Krajowa wezwała do zajęcia majątków rosyjskich i białoruskich oligarchów oraz wysokich urzędników reżimu na terenie Unii (Partia Razem, 2022). Rachunek za zniszczone miasta, szpitale i sieci energetyczne ma iść do tych, którzy je zniszczyli, i do tych, którzy z tego systemu władzy czerpali korzyści.

Jest w tym też druga myśl, obecna w rocznicowym stanowisku Razem z 2023 roku: odbudowa musi przebiegać w duchu solidarności i praw pracowniczych, a nie służyć wzbogaceniu garstki krajowych i zagranicznych oligarchów. Finansowanie z zajętych majątków i wspólnych funduszy jest sensowne tylko wtedy, gdy odbudowana Ukraina będzie należeć do jej mieszkańców, a nie do nowych beneficjentów prywatyzacji. Ta sama zasada — że dług i majątek nie mogą wpychać całych społeczeństw w ubóstwo — wraca w postulacie umorzenia długów Globalnego Południa.

Co proponuje Razem

Opowiadamy się za wsparciem wysiłku obronnego oraz odbudowy Ukrainy, niszczonej przez imperialistyczną agresję Rosji, w oparciu o unijne fundusze celowe oraz majątki rosyjskich oligarchów zajęte na terenie Unii Europejskiej.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Silna Polska w sprawiedliwej Europie”, pkt 3, partiarazem.pl

Odbudowa z unijnych funduszy celowych — wspólny, europejski instrument finansowania, a nie doraźne składki poszczególnych stolic.
Zajęte majątki rosyjskich oligarchów na poczet odbudowy — prywatne aktywa tych, którzy finansowali reżim i na nim żyli, mają iść na naprawę tego, co ten reżim zniszczył.
Rachunek pokrywają zamrożone aktywa Rosji — dochody z immobilizowanych rosyjskich rezerw trafiają do Ukrainy, zamiast obciążać budżety państw wspierających.
Odbudowa bez nowej oligarchizacji — środki mają służyć mieszkańcom Ukrainy i prawom pracowniczym, a nie tworzeniu kolejnej warstwy beneficjentów.